Kilka kropli moczu przy kaszlu, kichnięciu, śmiechu albo podnoszeniu dziecka. Nietrzymanie moczu po porodzie dotyczy wielu kobiet, a mimo to rzadko się o nim mówi. Często traktuje się je jako coś, co po prostu „należy do macierzyństwa”. To jednak objaw, który można zbadać i którego przyczynę można ustalić. Wyjaśniamy, skąd się bierze, kiedy zgłosić się na wizytę i jak wygląda praca z fizjoterapeutą uroginekologicznym.
Skąd bierze się popuszczanie moczu po porodzie
Mięśnie dna miednicy zamykają od dołu jamę brzuszną i współpracują z przeponą oraz mięśniami brzucha. Pomagają utrzymać mocz i podtrzymują narządy miednicy, zwłaszcza przy kaszlu czy dźwiganiu.
W czasie ciąży te struktury przez wiele miesięcy pracują w zmienionych warunkach: rośnie obciążenie, zmienia się ustawienie miednicy i sposób oddychania. Poród, zwłaszcza długi, zabiegowy albo z nacięciem lub pęknięciem krocza, stanowi dla nich dodatkowe obciążenie. Swoją rolę odgrywają też zmiany hormonalne w połogu i w czasie karmienia piersią.
Dolegliwości mogą pojawić się również po cięciu cesarskim, bo dno miednicy było obciążone przez całą ciążę.
Nietrzymanie moczu nie wynika z braku starań ani z zaniedbania. Jest następstwem obciążenia konkretnych struktur, które można ocenić w badaniu.
Czy objawy miną same?
U części kobiet dolegliwości zmniejszają się w pierwszych tygodniach po porodzie, gdy tkanki stopniowo wracają do stanu sprzed ciąży. U innych utrzymują się dłużej. Wtedy wiele osób zaczyna nieświadomie ograniczać aktywność: rezygnuje z biegania, skoków czy noszenia starszego dziecka.
Nie trzeba czekać, aż objawy się nasilą. Jeśli utrzymują się po zakończeniu połogu lub wcześniej utrudniają codzienne funkcjonowanie, warto umówić się na badanie.
Rodzaje nietrzymania moczu
- Wysiłkowe nietrzymanie moczu. Mocz wycieka przy kaszlu, kichaniu, śmiechu, podskoku lub dźwiganiu. To najczęstszy obraz po porodzie.
- Naglące nietrzymanie moczu. Pojawia się nagłe, silne parcie, np. na dźwięk płynącej wody lub przy otwieraniu drzwi do domu, i nie zawsze udaje się zdążyć do toalety.
- Postać mieszana. Występują oba mechanizmy jednocześnie.
Rozróżnienie jest ważne, bo przy parciach naglących ćwiczenia wzmacniające nie są punktem wyjścia, a dobrane bez badania mogą nawet nasilić objawy.
Dlaczego samodzielne ćwiczenia nie zawsze wystarczają
Najczęstsza rada to „ćwiczyć mięśnie Kegla”. Samo to zalecenie często jednak nie wystarcza.
Technika
Wiele osób, próbując napiąć mięśnie dna miednicy, nieświadomie zaciska pośladki lub brzuch, wstrzymuje oddech albo wręcz prze w dół. Bez informacji zwrotnej od specjalisty trudno to zauważyć.
Napięcie zamiast osłabienia
Nie zawsze problemem są słabe mięśnie. U części pacjentek mięśnie dna miednicy są nadmiernie napięte i mają trudność z rozluźnieniem. Wtedy dokładanie kolejnych ćwiczeń napinających może pogorszyć sytuację.
Brak przełożenia na codzienność
Objaw pojawia się przy kaszlu, biegu czy podnoszeniu dziecka. Dlatego terapia z czasem obejmuje właśnie te czynności, a nie tylko ćwiczenia w leżeniu.
Jak wygląda wizyta u fizjoterapeuty uroginekologicznego
W naszej przychodni konsultacje uroginekologiczne dla dorosłych kobiet prowadzi fizjoterapeutka specjalizująca się w tej dziedzinie. Pierwsze spotkanie zaczyna się od rozmowy. Fizjoterapeutka pyta o przebieg ciąży i porodu, sytuacje, w których pojawiają się objawy, oddawanie moczu i stolca, aktywność fizyczną oraz inne dolegliwości, np. ból blizny czy ból przy współżyciu. Pytania bywają intymne, ale każde ma konkretny cel: pomagają ustalić, z jakim rodzajem nietrzymania moczu mamy do czynienia.
Następnie odbywa się badanie. Obejmuje ocenę postawy, oddechu, pracy mięśni brzucha i ewentualnej blizny. Badanie wewnętrzne, które pozwala ocenić pracę mięśni dna miednicy, wykonuje się wyłącznie za pisemną zgodą pacjentki. Można z niego zrezygnować bez podawania powodu lub odłożyć decyzję na później, a część oceny da się przeprowadzić również bez niego. Wizyta odbywa się w zamkniętym gabinecie, bez osób trzecich. Jeśli fizjoterapeutka uzna to za zasadne, może również wykonać badanie USG pomocnicze w celu lepszej oceny funkcji mięśni dna miednicy, brzucha oraz narządów miednicy.
Na podstawie badania powstaje indywidualny plan. Zwykle obejmuje naukę świadomej pracy mięśni dna miednicy w połączeniu z oddechem, ćwiczenia dobrane do wyniku badania, trening czynności, które wywołują objaw, oraz wskazówki dotyczące codziennych nawyków, np. dźwigania czy nawodnienia. W naszej przychodni konsultacje uroginekologiczne kierujemy do dorosłych kobiet. Szczegóły opisujemy na stronie usługi fizjoterapia uroginekologiczna.
Nie tylko nietrzymanie moczu
Fizjoterapia uroginekologiczna obejmuje też inne dolegliwości po porodzie: bolesną lub nadwrażliwą bliznę po nacięciu krocza albo cięciu cesarskim, rozejście mięśni brzucha, ból przy współżyciu, uczucie ciężkości w podbrzuszu czy bóle miednicy. Bliznom poświęcona jest osobna usługa – terapia blizny.
Zgłaszają się do nas także kobiety, które rodziły wiele lat temu. Czas, który upłynął od porodu, nie wyklucza podjęcia terapii. Jeśli temat budzi skrępowanie, zapraszamy do wpisu o fizjoterapii uroginekologicznej bez skrępowania.
Kiedy najpierw do lekarza
Niektóre objawy wymagają w pierwszej kolejności konsultacji lekarskiej, najczęściej u ginekologa:
- krwawienie poza miesiączką lub nasilone krwawienie w połogu,
- gorączka, dreszcze, ból podbrzusza lub nieprzyjemnie pachnąca wydzielina,
- ból i pieczenie przy oddawaniu moczu albo częste oddawanie moczu z gorączką, które mogą wskazywać na zakażenie,
- uczucie wypadania lub przesuwania się czegoś w pochwie,
- nietrzymanie gazów lub stolca,
- krew w moczu.
Jeśli fizjoterapeuta zauważy takie objawy podczas wywiadu, kieruje pacjentkę do lekarza przed rozpoczęciem terapii. W części przypadków potrzebna jest diagnostyka lekarska lub leczenie prowadzone równolegle z fizjoterapią.
Ile trwa terapia?
Liczba wizyt zależy od rodzaju dolegliwości, czasu ich trwania, wyniku badania i regularności ćwiczeń w domu. Fizjoterapeuta przedstawi orientacyjny plan i ustali termin ponownej oceny.
Jak się umówić
Aktualne ceny znajdą Państwo w cenniku. Przychodnia mieści się przy ul. Muranowskiej 1 w Warszawie i przyjmuje od poniedziałku do piątku w godz. 8.0-1.00. Na wizytę można umówić się telefonicznie pod numerem 22 831 52 81 lub dokonać rezerwacji online. Jeśli wygodniej jest zadać pytanie na piśmie, można skorzystać z formularza na stronie.