
Budzisz się rano i nie możesz spojrzeć w lewo. Przy cofaniu autem czujesz w karku ostre ukłucie. Chcesz odwrócić się do kogoś, ale głowa zatrzymuje się w połowie ruchu. Ból szyi przy skręcaniu głowy to jeden z najczęstszych powodów wizyt u fizjoterapeuty. Zwykle nie świadczy o poważnym uszkodzeniu. Wyjaśniamy, skąd się bierze, co możesz zrobić w pierwszych dniach i kiedy nie warto czekać z wizytą.
Jak działa obrót głowy
Skręt głowy to praca wielu struktur jednocześnie. Mniej więcej połowa ruchu odbywa się na samej górze kręgosłupa, między pierwszym a drugim kręgiem szyjnym. Resztę zakresu dają niższe odcinki szyi. W ruch zaangażowanych jest też kilkanaście mięśni: jedne napinają się, by obrócić głowę, inne muszą się rozluźnić, by na ten obrót pozwolić.
Dzięki temu szyja jest bardzo ruchoma, ale wystarczy, że jeden element zacznie pracować gorzej, a cały ruch staje się bolesny lub ograniczony. Stąd typowy opis pacjentów: „w prawo obracam bez problemu, w lewo tylko do połowy”.
Skąd bierze się ból przy obracaniu głowy
Przeciążone mięśnie
To najczęstsza przyczyna. Mięśnie karku, takie jak czworoboczny, dźwigacz łopatki czy mięśnie podpotyliczne, źle znoszą długie utrzymywanie jednej pozycji, noc w niewygodnym ułożeniu, chłód i przeciąg oraz stres. Gdy pozostają napięte przez wiele godzin, zmienia się sposób pracy całego odcinka szyjnego, a obracanie głowy zaczyna boleć.
Nagła blokada ruchu
Czasem dolegliwość pojawia się w konkretnym momencie: przy gwałtownym odwróceniu głowy, podnoszeniu czegoś w skręcie albo zaraz po przebudzeniu. Ból jest wtedy ostry, dobrze zlokalizowany i wyraźnie zależy od kierunku ruchu. Zwykle wiąże się z zaburzeniem pracy jednego segmentu kręgosłupa szyjnego.
Zmiany zwyrodnieniowe
Tu obraz jest inny. Dolegliwości narastają stopniowo, często przez lata. Szyja jest sztywna zwłaszcza rano, a ból pojawia się głównie przy końcu zakresu ruchu. Zmiany widoczne na zdjęciu RTG czy w rezonansie często występują także u osób, które nie odczuwają bólu, dlatego wynik badania zawsze ocenia się razem z objawami.
Podrażnienie korzenia nerwowego
Jeśli ból nie kończy się na szyi, ale schodzi do ręki i towarzyszy mu drętwienie lub mrowienie, przyczyną może być podrażniony nerw. Więcej piszemy o tym w artykule Ból barku a kręgosłup szyjny.
Uraz
Szczególną sytuacją jest ból po gwałtownym szarpnięciu głowy, np. w czasie kolizji samochodowej. Ograniczenie ruchu pojawia się wtedy często po kilkunastu godzinach, a przed terapią konieczna jest ocena lekarska.
Dlaczego boli tylko z jednej strony?
Ograniczenie obrotu w jedną stronę to bardzo typowy obraz. Szyja nie pracuje symetrycznie: telefon trzymamy przy tym samym uchu, monitor często stoi z boku, a w nocy godzinami leżymy w podobnej pozycji. Jedna strona jest więc obciążana inaczej niż druga.
Kiedy od razu do lekarza
Ból szyi przy skręcaniu głowy najczęściej ma podłoże mechaniczne. Istnieją jednak objawy, które wymagają pilnej konsultacji lekarskiej, a nie fizjoterapii:
- ból i ograniczenie ruchu po wypadku, upadku lub uderzeniu w głowę,
- gorączka i sztywność karku, zwłaszcza z silnym bólem głowy,
- zaburzenia widzenia, mowy lub równowagi,
- zawroty głowy z nudnościami i wymiotami,
- drętwienie obu rąk, narastająca niezdarność dłoni, problemy z chodem lub kontrolą pęcherza,
- ból, który nie mija w nocy i nasila się niezależnie od pozycji,
- niewyjaśniona utrata masy ciała.
Jeśli fizjoterapeuta zauważy takie sygnały w trakcie wywiadu, przerywa badanie i kieruje pacjenta do lekarza.
Co może pomóc w pierwszych dniach
Poniższe wskazówki mają charakter ogólny i nie zastępują badania.
Ruch zamiast bezruchu
W ostrej fazie lepiej delikatnie poruszać szyją, niż trzymać ją cały dzień w jednej pozycji. Wykonuj spokojne ruchy w zakresie, który nie wywołuje silnego bólu. Nie chodzi o rozciąganie „na siłę”.
Ciepło, przerwy i poduszka
Wiele osób dobrze reaguje na ciepło przyłożone do karku przed ruchem i na krótkie przerwy na zmianę pozycji. Zwróć też uwagę na poduszkę: zbyt wysoka utrzymuje szyję w skrajnym ustawieniu przez całą noc.
Czego unikać
Nie „strzelaj” karkiem, nie wymuszaj pełnego zakresu ruchu i nie rozciągaj intensywnie miejsca, które boli przy dotyku. Kołnierz ortopedyczny zakładaj tylko wtedy, gdy zaleci go lekarz.
Jeśli po kilku dniach nie ma poprawy, ból wraca albo zaczyna promieniować do ręki, umów się na badanie.
Jak wygląda wizyta u fizjoterapeuty
Na początku fizjoterapeuta zapyta, od kiedy boli, co mogło wywołać dolegliwości, w którą stronę ruch jest ograniczony i czy pojawiają się objawy w ręce. Następnie oceni zakres ruchu w każdym kierunku, ruchomość poszczególnych odcinków szyi oraz napięcie mięśni. Testy różnicujące pomagają ustalić, czy źródłem bólu są stawy, mięśnie czy nerw.
Na tej podstawie dobiera się terapię. Przy bolesnym obracaniu głowy stosujemy m.in. metodę McKenzie, która opiera się na obserwacji reakcji szyi na powtarzane ruchy, terapię manualną oraz terapię tkanek miękkich. Ważną częścią postępowania są proste ruchy do wykonywania w domu, które pomagają utrzymać uzyskany zakres ruchu.
Liczba wizyt zależy od czasu trwania i przyczyny dolegliwości. Świeża blokada zwykle wymaga innego postępowania niż sztywność, która utrzymuje się od miesięcy. Fizjoterapeuta przedstawi orientacyjny plan i ustali z Tobą, kiedy ocenić postępy.
Gdy ból szyi wraca
U części osób ten sam problem pojawia się co kilka miesięcy. Najczęściej oznacza to, że wciąż działa czynnik, który doprowadził do przeciążenia: wiele godzin w jednej pozycji, brak ruchu w ciągu dnia czy zbyt krótki sen. Jeśli Twoje dolegliwości wiążą się z pracą przy biurku, przeczytaj nasz artykuł o bólu szyi i karku od pracy przy komputerze.
Umów wizytę
Aktualne ceny wizyt znajdziesz w cenniku. Etos Zdrowie mieści się przy ul. Muranowskiej 1 w Warszawie i przyjmuje od poniedziałku do piątku w godz. 8.00-21.00. Zadzwoń pod numer 22 831 52 81, a rejestracja pomoże dobrać termin i wyjaśni, jak wygląda pierwsza wizyta.

